برده و برده داری در دوره هخامنشی

نویسنده: Muhammad A. Dandamayev

برگرفته از: وبگاه دانشنامه ایرانیکا – http://www.iranica.com/articles/barda-i

مترجم: م. روشنگر

در آغاز دوره هخامنشی، مراکز برده داری تا حدود کمی گسترش یافته بود. رسمی در این دوره برقرار بود، بدین صورت که یک مرد فقیر می توانست خود را در اختیار یک مرد ثروتمند قرار داده و در ازای آن شخص ثروتمند مسئولیت تغذیه او را بر عهده گیرد. گفتنی ست که موقعیت این مرد فقیر به یک برده شباهت دارد. ادامه مطلب …

قلمرو اشکانیان

نویسنده: یزدان صفایی

شهریاری اشکانیان، چهارصد و هفتاد سال به درازا کشید و در ان مدت، بیست و نه اشک از این خاندان در ایران فرمانروایی کردند.

کشور پهناور ایرانِ اشکانی از سمت خاور تا هندوکش و حدود پنجاب و از شمال تا رود جیحون و دریای کاسپین(مازندران) و از جنوب تا دریای پارس(عمان) و خلیج فارس و از سمت باختر نیز تا (غالباً) رود فرات گسترش داشت. البته این مرزبندی ها همیشه به همین صورت نبوده است و این حدود مربوط به دوره ی اوج و گستردگی اشکانیان است و البته گاهی نیز مرزهای این دولت از این حدود نیز فراتر میرفته است چنان که در زمان پادشاهی ارد، سپاهیان پارتی در باختر از رود فرات نیز گذشته و تا انطاکیه و تنگه ی هلسپونت پیش رفتند.
قلمرو اشکانیان شامل شماری دولتهای مستقل دست نشانده هم میشد، در آنچه به وسیله ی ساتراپهای اشکانی اداره میشد، شامل هجده استان یا ساتراپی میشد که یازده استان را که در بخش شرقی کشور جای داشتند، استانهای علیا و هفت استان غربی را استانهای سفلی می خواندند. این استانها عبارت بودن از: ادامه مطلب …

آمیزش استوره و تاریخ و دو نمونه از آن
نویسنده: یزدان صفایی

استوره داستانی ریشه دار در واقعیت است که به گونه ای نمادین، دانسته هایی از گذشته های دور را برای گشایندگان رازهایش، آشکار میکند. البته تاریخ نیز گاه در پیچ و خم چیستان ها گرفتار می آید اما این چیستان های تاریخی بر خلاف استوره، نمادین نیستند بلکه ناشی از نا آگاهی از رویدادها و یا علت های آن ها هستند.
فراوان پیش آمده که این داستانهای نمادین با چستانهای تاریخی همراه گشته و پس از آمیزش، به گونه ای تاریخ و استوره هم رنگ گشته اند که بسیاری از پژوهشگران را به این باور رسانده اند که هر دو از یک آبشخور هستند بطوریکه یکی را برگرفته از دیگری دانسته اند و یا هر دو را دو روایت از یک اصل دانسته اند. در این گفتار، نخست، نمونه ای از این مانندی استوره و تاریخ را می آورم و  با مدرک نشان میدهم که پیروان یکی بودن آنها ره به ترکستان برده اند! سپس در بخش دوم، نمونه ای دیگر از در هم آمیختگی دو رویداد با فاصله زمانی چند هزار سال می آورم. ادامه مطلب …

ویل دورانت چه می گوید

نویسنده : م.روشنگر

یکی از موضوعاتی که در سال­های اخیر همچون ابزاری کاربردی جهت تازش به شاهان هخامنشی استفاده شده، موضوع “سنگ­ نبشته بیستون” و محتویات آن است. این انتقادات مبهم و اغلب بی­ اساس و مغرضانه، نه برای روشنگری تاریخی یا نشان دادن حقایق تاریخی -آنگونه که مدعیان اذعان دارند- بلکه با هدف­هایی از پیش تعیین شده، به منظور انکار کردار انسانی بزرگ­ترین شاه هخامنشی صورت گرفته اند.
ادامه مطلب …

نویسنده: کارل هومّل
برگرداننده: ا. ح. اکبری شالچی
برگردانده شده از:
Prof. Dr. Karl Hummel, DIE MEDIZINISCHE AKADEMI VON GUNDISHAPUR, IRAN ZAMIN, Echo der iranischer Kultur, Bonn, März-Mai 1983.

اردشیر ساسانی در سال ۲۲۴ میلادی، شاه بزرگ پارت را شکست سختی داد و با این کار فرمانروایی ملی پارس‌های ساسانی را بنیاد گذاشت. شاپور یکم، پسر اردشیر، فرمانروایی ساسانی را گسترش بخشید و در سال ۲۶۰ درر نزدیک ادسا بر والرین، قیصر روم پیروز گشت. این رویدادهای تاریخی پیش‌درآمد پیدایش دانشگاه پزشکی گندی‌شاپور بود. شاپور تا دریای میانه پیش رفت و نه تنها قیصر روم، بلکه اسقف‌های آنتیوخیا را همراه خداشناسان، کارمندان بسیار و فن‌کاران و پزشکان به ایران برد. گویا این کار به آن آهنگ انجام یافته بود که ایران از نگاه فرهنگی هم نیازی به روم نداشته باشد. ادامه مطلب …