تیرگان خجسته باد
نسخه PDF این شماره را دانلود کنید
امردادنامه-پیش شماره2-ویرایش پرکیفیت (0)
امردادنامه-پیش شماره2-ویرایش کم حجم (0)
در این شماره می خوانید
یک توضیح
تیرگان
به سوی پارسه…!
شاهنامه های پیش از شاهنامه فردوسی
میتوانی امشب ، عشق احساس کنی ؟
واژگان پارسی در زبان های زنده ی دنیا
اصلاح طلبان عهد قاجار
نام عراق یادگار سومریان است
زن ایرانی در گذر تاریخ
سیمین معرفت
چرا عاشقمی ؟
پیگیر نظرات و پیشنهادهای شما نازنینان هستیم.
برای دریافت گاهنامه به هنگام انتشار آدرس ایمیل خود را در قسمت “خبرنامه” وارد کنید
با سپاس
در شماره پیش در بخش ایرانشناسی و باستانشناسی مقاله ای خواندیم با نام «آتشکده نیاسر».جناب رضا مرادی غیاث آبادی در یادداشتی دو نکته را گوشزد کردند یکی اینکه «چارتاقی» درست است و سازه ی گفته شده آتشکده نبوده است.دوم اینکه گلایه فرمودند از اینکه چرا با اینکه بیشینه پژوهش به قلم ایشان است,نام ایشان از آغاز مقاله حذف شده است.طی نامه ای از ایشان پوزش خواسته و توضیح داده شد که مقاله ی تهیه شده از پژوهشهای ایشان, در دو بخش آماده شده بوده تا در دو شماره منتشر شود و فهرست بن مایه ها در انتهای بخش دوم(پایانی) جا داده شده است.نام جناب غیاث آبادی و نام مقالات ایشان که مقاله «آتشکده نیاسر» از آنها سود جسته است در میان دنباله ی بن مابه ها جای دارد.
با این حال قسمت دوم مقاله به گروه ایرانشناسی و باستانشناسی باز گشت داده شد تا به جهت شیوه ارجاعات و حقوق مولف بازبینی و در صورت نیاز اصلاح شود.از اینرو خوانندگان گرامی بخش دوم مقاله «چارتاقی نیاسر» را در این شماره نخواهند خواند و از این بابت از ایشان پوزش می خواهیم.
با سپاس
سردبیر
تیرگان
نویسنده : آسمان
تیر در اوستا تیشتریه Tishtarya در پهلوی تیشتر Tishtar است. که تازیان به آن شعرای یمانی و در زبان های اروپایی Sirius نامیده می شود و ستاره باران است. همچنین در اوستا نام یکی از ایزدان است یعنی ایزد باران و ترسالی و در ضمن یشت ها چهاردهمین یشت ویژه این ایزد است که شرح بسیار جالب و پرمعنایش را با دیو خشکسالی _آپه اشه Apa-osa/Apausa آپوش) به شکل شاعرانه ای آورده اند.به موجب یزدان شناسی مزدایی تیر یا تیشتر ستاره باران است و هرگاه که در آسمان پیدا شود و بدرخشد مژده باران می دهد. روز سیزدهم هر ماه منسوب است به این ایزد و مطابق معمول و سنت در توافق نام روز و ماه روز سیزدهم جشن تیرگان است.
به سوی پارسه…!
(بر پایه روایتی زنده از دیودور سیسیلی)
نویسنده : روشنگر
یکی از ویژگیهای مطالعه در دوران باستانی ایران، کمبود منابع کتبی یا نوشتارهای تاریخی است. چنین می نماید که ایرانیان به روایات شفاهی بسیار علاقه داشته اند و این موجب گشته آنگونه که باید و شاید به امر نوشتن و ثبت رویدادهای سرزمین خود همانند یونانیان، روی نیاورند. از این رو هر نویسنده و خواننده ی علاقه مند، ناگزیر از رجوع به منابع کتبی مورخان یونانی و رومی است. اما شوربختانه در این کتب تاریخی هم ما با یک فقدان بزرگ روبرو هستیم؛ به این صورت که هرکجا مردمان یونان با شاهنشاهی ایران به هر شوند(دلیل) ارتباط پیدا میکردند، به ثبت و ضبط آن می پرداختند؛ اما بلافاصله پس از از میان رفتن این پیوند، ارتباط ما هم با ایرانیان کهن، قطع می شود. به همین شوند، همه پژوهشگران و خوانندگان امروزی با وقایع و رخدادهای غرب امپراتوری هخامنشی بیش از رویدادهای شرق امپراتوری آشنا هستند و چه بسا اخبار و نوشته هایی که مربوطه به رویدادهای شرق امپراتوری هخامنشی هستند، بسیار کم و نایاب هستند!
شاهنامه های پیش از شاهنامه فردوسی
نویسنده : یزدان صفایی
پیرامون نام شاهنامه همواره نکته ای بوده است که کمتر بررسی شده است و آن وجود ۵ دفتر بدین نام پیش از آغاز سرایش شاهنامه توسط فردوسی است.
در این جستار کوشیده شده است تا بیش از پیش این شاهنامه ها شناسایی بشوند.باشد که پسند آید
.۱)شاهنامه مسعودی مروزی :
مسعودی مروزی از سرایندگان نیمه دوم سده سوم و سالهای نخست سده چهارم هجری قمری است که شوربختانه آگاهی چندانی پیرامون او وجود ندارد.او نخستین کسی است به سرودن روایتهای تاریخی و حماسی ایران دست یازیدو شاهنامه منظومی پدید آورد.
شوربختانه از این شاهنامه تنها دو بیت نخستین و بیت پایانی آن باقی مانده است که نخستین بار در کتاب البدء و التاریخ اثر مطهر بن طاهر مقدسی در سال ۳۵۵ قمری آورده شده است