امرداد، از فرهنگ نامیرا و اهورایی ایران زمین سخن می گوید - Amordad Forums اشکانیان
Pages: 1
اصول پولی و نوع سکه ها و ترتیب اوزان By: korosh-bozorg Date: 12 نوامبر 2012 گاه 17:36:12
سکه های پارتی اسناد و مدارک گرانبهایی می باشند که نه تنها وضع پولی و اوضاع اقتصادی آن روزگاران را می شناساند ، بلکه گنجینه ی بی مانندی است که تاریخ پنج سده شاهنشاهی بزرگ ایران را از جهات گوناگون می شناساند.
این تکه های کوچک فلزی کنده کاری شده که شمار زیادی از آنها در رده ی شاهکارهای هنری ایران و دوران کهن است ، نمایی از تمدن و فرهنگ و اقتصاد پارت ها به شمار میرود.
سکه های نخستین دوران پارت و پول اصلی ، درهم است که مرتب و پیوسته در ضرابخانه های مختلف و پرشمار شاهنشاهی ضرب می گردید. و بخش بندیهای کوچکتر و کم وزن تر که عبارت بود از : سه ابول(1) و دو ابول.
سکه های مسین و مفرغی برای معاملات و دادوستد محلی در درون شهرها بکار میرفت و مورد بهره قرار می گرفت.
در دوران پارتها در اوزان نیز تغییراتی دیده میشود. چنانکه درهم ها که در آغاز این دوره به وزن 4 گرم تا 4.30 گرم بودند از دوره شاهنشاهی فرهاد چهارم کاهش وزن پیدا کرد و در حدود 3.90 تا 3.60 گرم شد.
چهاردرهمی برای نخستین بار در دوره شهریاری مهرداد یکم ضرب شد و وزن آن در حدود 16 تا 17 گرم بوده است (2). از شاهنشاهی فرهاد چهارم وزن چهاردرهمی ها نیز کاهش یافت و در دوره بلاش چهارم به وزن 13 گرم میرسد ، هاتا پایان دوران پارت به 12.5 گرم کاهش می یابد. جنس نقره ، چهاردرهمی در آغاز دوره پارت بسیار خوب و مرغوب بود ولی از میانه ی سده یکم میلادی آن مرغوبیت را ندارد و جنس سیم ها پست است.

پاسخ : اصول پولی و نوع سکه ها و ترتیب اوزان By: korosh-bozorg Date: 12 نوامبر 2012 گاه 17:36:56
ترتیب اوزان (3)

چهار درهم : 16.5 گرم
سه درهم : 13.4 گرم (4)
درهم : 4.30 گرم
چهار ابول : 2.80 گرم
سه ابول : 2.04 گرم
دو ابول : 1.23 گرم
یک ابول : 0.55 گرم
سکه های برنزی به اندازه های بزرگ و کوچک و اوزان مختلف از 13 تا 0.70 گرم است. از دوره فرهاد یکم تا زمان واپسین شاهنشاه پارت سکه های برنزی به اندازه و وزن های مختلف موجود است. بر سکه های برنزی در یکسو تصویر نیم رخ شهریاران پارت و بر پشت سکه ها نگاره های مختلف و آرم های پارتی مانند : ماه و ستاره ، نیم رخ مهر ، فرشته ی بالدار ، نیم رخ فرشته ، آرم پیروزی ، شاهین ، لنگر کشتی ، اسب ، نیم تنه ی اسب ، فیل ، سرشیر ، و سر عقاب ، دژ و بسیاری از نگاره های دیگر نقر گردیده است.

(1) سه ابولی در دوره شاهنشاهی فرهاد سوم ضرب گردید.
(2) به شوند ساییدگی و گذشت زمان و کاربرد این سکه ها در دوره ی خود ، معمولا از وزن آنها کمی کاسته شده است. تاکنون چهاردرهمی 17 گرمی بدست نیامده است و تا 16.30 گرم دیده شده است.
(3) بیشینه وزن در صورت اوزان آمده است.
(4) از سه درهمی ها همه سکه شناسان نام نبرده اند تنها دمرگان چندبار سکه هایی را که سایر سکه شناسان چهاردرهمی کم زون خوانده اند ، سه درهمی میداند.