نویسنده جستار: چگونگی ساخته شدن شهر کابل در حماسۀ ملی ایران  (بازدیدها: 695 بار)

0 هموند و 10 میهمان درحال خواندن جستار.

Supreme

  • کوشاترین های امرداد
  • *
  • نوشتار: 1,653
  • امتیاز: 495
    • عاقلان دانند
چگونگی ساخته شدن شهر کابل در حماسۀ ملی ایران
گزارش از: امیر حسین اکبری شالچی

رزم‌نامۀ شکاوندکوه، مثنوی‌یی است در کمتر از 400 بیت. این منظومه احتمالاً در سدۀ پنجم یا ششم هجری سروده شده، به دست سراینده‌ای که تاریخ نامش را فراموش کرده است. بر پایۀ آنچه سَرورْ رضا غفوری، درست‌یاب و پژوهندۀ سخت‌کوش آن نوشته، یگانه نسخۀ خطی‌اش در موزۀ بریتانیا نگهداری می‌شود. 
رزم‌نامۀ شکاوند کوه، از نگاه سرایندگی از استواری سخن فردوسی برخوردار نیست، اما بهرروی دنباله‌گیری کار استاد توس است؛ به سخن دیگر، به پیوند آوردن بخش‌هایی از حماسۀ ملی ایران که فردوسی به آن نپرداخته بوده است.
چکیدۀ داستان:
نریمان، نیای رستم سال‌ها پیش در شکاوندکوه کشته شده بوده است. رستم جوان بر آن می‌شود که دژ آنجا را نابود کند. خود را به چهرۀ بازرگانی درمی‌آورد و به آنجا می‌رود و سرانجام پس از نبردی نه چندان سنگین آن پهنه‌ها را می‌گیرد. بخشی که در اینجا می‌آوریم، پیوسته به پایان این منظومه است، جایی که رستم و پدرش، به گامۀ آبادگری درآمده‌اند، دلچسب این است که شهر کابل در آن هنگام ساخته می‌شود:

پسْ آنگاه مهراب کابل‌خدای
بیامد بر زال زابل‌خدای
به خواهش بدو گفت کای بی‌همال
ندارید ویرانی از دل به فال
بفرمای کردن به فرخنده رای
بدین دامن کوه، شهری به پای
بدان تا به جای شکاوندکوه
نشانند و مانند در وی گروه
جهان‌پهلوان هم بدانگونه کرد
کجا گفت مهراب آزاده‌مرد
ز دیبا یکی نغز پرده‌سرای
زدند ای پی زال فرخنده‌رای
بفرمود یک شهر نو ساختند
همه منزل خوب پرداختند
برآورد تا ماه دیوارها
بیاراسته نغز بازارها
مر آن شهر را نام، کابل نهاد
همی بود جانش از آن شهر، شاد
حصاری و شهری که هست آن زمان
به مینو بود هر کسی را گمان
ز هر گونه مردم در او درنشاند
سرش را به چرخ برین برکشاند
از آنجا به فرخندگی بازگشت
ز رستم زمانه پرآواز گشت...

برای آگاهی بیشتر بنگرید به:
غفوری، رضا؛ هفت منظومۀ حماسی، مرکز پژوهشی میراث مکتوب، تهران، 1394.
پارسی زبانان سراسر جهان، همبسته شوید!

 

گروه امرداد

تارنما تالارها امردادنامه

تالارها

فایلخانه گاهشمار اساسنامه امرداد جستجو

گوناگون

یاری امرداد اسناد خلیج فارس

تارنماهای همسو

خبرگزاری میراث فرهنگی تاریخ فا هفته نامه امرداد