نویسنده جستار: آرایه ها ادبی  (بازدیدها: 8926 بار)

0 هموند و 26 میهمان درحال خواندن جستار.

godfather

  • کوشاترین های امرداد
  • *
  • نوشتار: 2,103
  • امتیاز: 851
  • جنسیت : آقا
پاسخ : آرایه ها ادبی
« پاسخ #10 : 05 مارس 2009 گاه 20:05:20 »
10-مراعات نظیر یا تناسب : جمع کردن معانی هم جنس است در سخن-چنانکه حکیم خاقانی شروانی ,اصطلاح شطرنج را در این بیت فراهم آورده است :
از اسب پیاده شو بر نطع زمین رخ نه    زیر پی پیلش بین شهمات شده نعمان
 
خواجه فرماید :
شرح مجموعه گل مرغ سحر داند بس    که نه هر کو ورقی خواند معانی دانست
 
مولی محسن فیض گوید :
از آن زصحبت یاران کشیده دامانم   که صحبت دگری می کشد گریبانم
 
مثال از نثر فارسی,ابوالمعالی نصر الله بن عبد الحمید منشی صاحب کلیله بهرامشاهی گوید :
«دریغا عمر که عنان گشاده برفت و از وی جز تجربت و ممارست عوضی نماند که وقت پیری پایمردی و دستگیری تواند بود»
هم او فرماید :
«کعبتین دشمن به لفظ باز مالد که در ششدره داو دادن و نرد ملک به بد دلی باختن از خرد و حصاقت و تجربت و ممارست دور باشد»

الوند

  • هموند
  • *
  • نوشتار: 19
  • امتیاز: 19
  • جنسیت : آقا
پاسخ : آرایه ها ادبی
« پاسخ #11 : 31 ژوئیه 2010 گاه 20:28:04 »
درود

نزدیک به یک سال و هفت ماه از نخستین پست این جستار میگذرد و شوربختانه به شوند برخی مشکلات، جناب گادفادر عزیز موفق به ادامه آن نشدند.
با اجازه ای که پیشتر از ایشان گرفتم قصد ادامه این جستار را به گونه ای که شایسته ایشان و امردادیان باشد را دارم.

بیشتر نوشته ها هم از معلومات شخصی ام و کتاب «آرایه های ادبی» (قالب های شعر، بیان و بدیع) سوم ادبی است.
از جناب گادفادر عزیز هم برای تمامی زحماتشان سپاسگزاری میکنم و امیدوارم به گونه ای شایسته این جستار را ادامه دهم.



11_واج آرایی یا نغمه حروف
: یکی از زیباترین صنایع شعری است که در آن هر بیت دارای صامت یا مصوتی خاص باشد که آن به گونه ای آشکارا تکرار شده باشد.

فردوسی:
 
    کمان را بمالید رستم به چنگ              به شست اند آورد تیر خدنگ
 بر او راست خم کرد و چپ کرد راست     خروش از خم چرخ چاچی بخاست

تکرار پیاپی صامت های "خ" و "چ" که در اینجا برای بیان خشونت به کار رفته است (به همین شوند زبان آلمانی را زبانی خشن مینامند).

منوچهری:
 
خیزید و خز آرید که هنگام خزان است      باد خنک از جانب خوارزم وزان است

تکرار صامت های "خ" و "ز" که در اینجا منظور صدای خرد شدن برگ های پاییزی زیر پا است.

سعدی:
   
خوابٍ نوشینٍ بامدادٍ رحیل      باز دارد پیاده را ز سبیل

تکرار نقش نمای اضافه (تتابع یا رشته اضافات).

حافظ:
   
من مانده ام مهجور از او دلخسته و رنجور از او      گویی که نیشی دور از او، در استخوانم میرود

تکرار صامت های "د" و "ر" و "ز"  و مصوت "وُ".
« واپسین ویرایش: 31 ژوئیه 2010 گاه 21:36:29 ازسوی الوند »

الوند

  • هموند
  • *
  • نوشتار: 19
  • امتیاز: 19
  • جنسیت : آقا
پاسخ : آرایه ها ادبی
« پاسخ #12 : 02 اوت 2010 گاه 11:51:55 »
12_تناقض یا متناقض نما (Paradox): آوردن دو واژه یا دو معنی متناقض است در کلام؛ به گونه ای که آفریننده ی زیبایی باشد. تفاوت تضاد(طباق) و تناقض این است که در تضاد همواره دو یا چند واژه متضاد یکدیگرند ولی در تناقض، معانی همراه واژه ها متناقض یکدیگرند.

حافظ:
آز خلاف آمد عادت بطلب کام که من    کسب جمعیت از آن زلف پریشان کردم
تناقض: «جمعیت(آرامش) از آن زلف پریشان»

بیدل:
فلک در خاک می غلتید از شرم سرافرازی    اگر میدید معراج ز پا افتادن ما را
تناقض ها: «فلک در خاک»، «شرم سرافرازی» و «معراج ز پا افتادن»

پروین:
ای خوش اندر گنج دل زر معانی داشتن     نیست گشتن، لیک عمر جاودانی داشتن
تناقض: «نیست گشتن، لیک عمر جاودانی داشتن»

سلمان ساوجی:
می خورم جام غمی هر دم به شادی رخت    خرم آن کس کاو بدین غم شادمانی میکند
تناقض: جام غم خوردن به شادی و شادمانی همراه غم

 

گروه امرداد

تارنما تالارها امردادنامه

تالارها

فایلخانه گاهشمار اساسنامه امرداد جستجو

گوناگون

یاری امرداد اسناد خلیج فارس

تارنماهای همسو

خبرگزاری میراث فرهنگی تاریخ فا هفته نامه امرداد