نویسنده جستار: آیین های مذهبی - گاهنبار - سدره پوشی  (بازدیدها: 1478 بار)

0 هموند و 2 میهمان درحال خواندن جستار.

Pasha

  • گرداننده امرداد
  • *
  • نوشتار: 8,071
  • امتیاز: 2838
  • جنسیت : آقا
    • تارنمای امرداد
آیین های مذهبی - گاهنبار - سدره پوشی
« : 11 اكتبر 2009 گاه 18:45:10 »
به یاری اهورامزدا




گاهنبار:

موضوع آفرینش جهان و انسان از مهم‌ترین قضایای مورد توجه ملل مختلف در سرزمین‌های متفاوت بوده است. اساتیر  برخی از اقوام بر این اصل تاکید دارند که خداوند جهان را دز شش روز افریده است و روز هفتم به استراحت پرداخته . استوره‌ای که بسیار به این استوره شباهت داد . اسطورة ایرانی گاهنبار هاست. بر اساس این استوره خداوند جهان را در شش مرحله آفریده است .

نخستین چیزی که خداوند آفرید آسمان بود تا دنبالة آفرینش در آن جای بگیرد. پس از آن خداوند آب ها را آفرید و سپس زمین را . گام بعدی آفرینش روئیدنی‌ها بود بر روی این زمین . جانوران در مرحله دوم آفرینش جاندارن قرار دارند و آخرین و عالی ترین آنان انسان است . شاهنامه فردوسی هم همین مراحل را با همین ترتیب و البته با جزئیات بیشتری نقل کرده است . شاعران فیلسوف بعد از اسلام نیز در اشعار متعددی بر این  قضیه صحه گذارده‌اند . از جمادی مردم و نامی شدم وز نما مردم به حیوان سر زدم ... یکی از این نمونه‌هاست.
اما ایرانیان زرتشتی بر این استوره پیراهنی زمینی پوشانده‌اند و بر همین اساس شش بار در سال به همین بهانه آیین‌هایی برپا می دارند و با دادن فدیه و مهمانی  و با خواندن اوستا سپاس آفرینش های همه نیک اهورامزدا را به جای می‌آورند، که به نام گاهنبار معروف شده اند.
نخستین این گاهنبار ها را « مییدوزرم گاه»  Midyuzaram  می نامند .این گاه در اردیبهشت ماه از روز خور یعنی دهم این ماه آغاز می شود و تا روز دی‌بمهر یعنی چهاردهم اردیبهشت ادامه می یابد.
هشتم تا دوزادهم تیرماه دومین جشن گاهنبار برگزار می شود . نام این گاه را که زرتشتیان «چهره» هم می گویند «میدیوشهیمگاه» Midyushahem می نامند. در این گاه زمین آفریده شده است.
از روزی به نام «اشتاد»  Ashtad تا روزی دیگر به نام « انارام» Anaram در شهریور ماه که مجموعاً پنج روز می شود سومین گاه یا چهره گاهنبار را تشکیل می دهد . این چهره که بنا بر باور ایرانیان زرتشتی  اختصاص به آفرینش زمین داشته است ، پئیتی شهیم گاه  Paitysh-him نامیده شده است.
چهارمین مرحله آفرینش ایاسرم گاه Ayasthrem نام دارد . زرتشتیان ایران در این گاه که روئیدنی ها بر زمین سربرافراشته اند از روز بیستم تا بیست و چهارم مهر آیینی ویژه این گاه برگزار می کنند.
از «مهر» ‌تا «ورهرام» در ماه دی، چهره میدیارم گاه  MydyArem که پنجمین مرحله آفرینش است در حالی برگزار می شود که چیزی هم به پایان سال باقی نمانده است.
اما آخرین مرحله از سیر تکاملی آفرینش در فلسفة زرتشتی که نامی هم شأن خود انسان بر خود نهاده « همس پت میدیم گاه»  Hamas-Pat-Maidyem نام گرفته است. این چهره در ماه اسفند هم برگزار می شود . جذابیت این گاهنبار در این است که در پنج روز پنجی و در همان پنج روز اضافی سال که اعراب نام « خمسه مسترقه » بر آن نهاده بودند بر گزار می شود .
از اهنود گاه Ahnud روز آغازین پنجی  تا « وهشتوایش گاه »  Vahishtavish و واپسین روز از پنجه زرتشتیان گاهنبار آفرنیش انسان را برپا می دارند.
برخی به اینگونه مراسم می‌روند تا تجدید دیداری کنند با دوستان و آشنایان اما هستند عده‌ای که  با باور عمیق به سنت ها و اصول دینی زرتشتی ، حضورشان در این مراسم تنها  به جای آوردن یکی از مناسک مذهبی است.

سدره پوشی:

در اساتیر ایران عدد چهارده سالگی به عنوان سن کمال مطرح می شود. شاید وجه نسمیه آن هم ماه شب چهارده باشد. جمشید به صورت جوانی پانزده ساله همیشه به همان صورت می‌ماند . به همین خاطر است که جوانان 14 تا 15 ساله ‌زرتشتی در این سن با شرکت در آیینی به نام سدره پوشی رسماً دین خود را بر می‌گزینند.
بیشتر جوانان دوست دارند تا  طی جشنی باشکوه که در بعضی مواقع به پای یک جشن بزرگ عروسی هم می‌رسد ،‌سدره پوشی کنند.
البته انجمن زرتشتیان تهران هر چندگاه یکبار طی مراسمی آیین سدره پوشی همگانی را برای تعدادی از جوانان به صورت یکجا برپا می‌کند.

نوزوتی:
Nozuti

هر کسی که از خانوادة‌موبدان باشد می تواند در صورتی که دوره آموزش موبدی را بگذراند و در انتها  از پس امتحانات بسیار سخت آن برآید می‌تواند به لباس موبدی درآید و خود را موبد بخواند.
البته پس از قبولی موبدزاده در امتحان آخر دوره که توسط مجمع موبدان به عمل می‌آید ، آیین ویژه‌ای از سوی انجمن موبدان برپا می‌شود که به آیین «نوزوتی» معروف است. نوزوت از دو کلمه تشکیل شده نو یعنی تازه و جدید و زوت یعنی کسی که اوستا را به خوبی می داند و به مقام زوت یا پیشوایی دینی رسیده باشد.

مسابقات جام جانباختگان زرتشتی

برگزاری مسابقات جام جانباختگان زرتشتی توسط کانون دانشجویان زرتشتی در اوایل امرداد ماه یکی دیگر از مراسمی است که  بعد از انقلاب اسلامی آغاز شده است و هر ساله تعداد زیادی از زرتشتیان را به سوی خود جلب می کند.



سروش سیاوش


برای آگاهی از روزهای گاهنبار و... به گاهشمار امرداد سر بزنید:
شما دسترسی دیدن پیوندها راندارید. نام نویسی یا درونشد
« واپسین ویرایش: 11 اكتبر 2009 گاه 22:49:22 ازسوی Pasha »

صبوری کن سايه ی پا در گريزِ پسين،
خورشيد
برای بازآمدن است که می رود...
به یقین سپيده دم سرخواهد زد و
خورشيد باز خواهد گشت
و واژه های ممنوع نيز وزيدن خواهند گرفت...

 

گروه امرداد

تارنما تالارها امردادنامه

تالارها

فایلخانه گاهشمار اساسنامه امرداد جستجو

گوناگون

یاری امرداد اسناد خلیج فارس

تارنماهای همسو

خبرگزاری میراث فرهنگی تاریخ فا هفته نامه امرداد