نویسنده جستار: به یاد استاد احمد تفضلی  (بازدیدها: 963 بار)

0 هموند و 1 میهمان درحال خواندن جستار.

Pasha

  • گرداننده امرداد
  • *
  • نوشتار: 8,071
  • امتیاز: 2838
  • جنسیت : آقا
    • تارنمای امرداد
به یاد استاد احمد تفضلی
« : 12 دسامبر 2010 گاه 14:57:06 »
به خشنودی اهورامزدا

به یاد استاد احمد تفضلی


احمد تفضلی(1316- 1375) استاد زبان‌های باستانی در دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران بود و جدا از تبحر در زبان فارسی با زبان عربی به‌‌ خوبی آشنا بود و به زبان‌های انگلیسی، فرانسه و آلمانی تسلط کامل داشت. زبان روسی را نیز به اندازه‌ای که در مطالعاتش به آن نیاز داشت، می‌دانست. وی هوشی سرشار، تحصیلاتی درخشان، تربیت علمی، مطالعاتی گسترده و دقت و پشتکاری چشمگیر داشت. او دانشمندی به معنای واقعی بود و برای سه اثر خود از جمله کتاب «تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام» جایزه‌ی کتاب سال را دریافت کرد.

  زندگینامه
  احمد تفضلی در 16 آذرماه 1316 در اصفهان به دنیا آمد. او دوران دبستان و دبیرستان را در تهران گذراند و دیپلم ادبی خود را از دبیرستان دارالفنون در سال 1335 گرفت. دوره‌ی کارشناسی زبان وادبیات فارسی را در سال 1338 در دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران با رتبه‌ی اول به پایان رساند و در همان سال دوره‌ی دکتری زبان و ادبیات فارسی را در همان دانشگاه آغاز کرد.
  تفضلی در سال 1340 وارد دوره‌ی کارشناسی ارشد مدرسه‌ی زبان‌های شرقی دانشگاه لندن شد و در سال 1344 این دوره را با موفقیت به پایان رساند و پیش از بازگشت به ایران دوره‌ای را برای پژوهش در پاریس گذراند. او در سال 1345 درجه‌ی دکتری در زبان‌های باستانی را از دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد(موضوع پایان‌نامه: تصحیح و ترجمه‌ی سوتکرنسک و ورشت مانسرنسک از دینکرد و سنجش این دو نسک با متن‌های اوستایی، به راهنمایی دکتر صادق کیا).
  احمد تفضلی از سال 1337 تا 1345 در استخدام اداره‌ی فرهنگ عامه(از ادارات وزارت فرهنگ و هنر سابق) بود. از سال 1345 تا 1347 به عنوان پژوهشگر در بنیاد فرهنگ ایران به مدیریت پرویز ناتل خانلری به خدمت مشغول بود و به این هم‌کاری حتی پس از آغاز خدمت در دانشگاه تهران نیز ادامه داد.
  تفضلی از سال 1347 با سمت استادیار فرهنگ و زبان‌های باستانی به طور رسمی به هیئت علمی دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران پیوست. در سال 1352 به رتبه‌ی دانشیاری و در سال 1357 به رتبه‌ی استادی نائل شد و تا واپسین روزهای زندگیش به خدمت صادقانه در دانشگاه تهران ادامه داد.
  تفضلی در ده سال پایانی خدمتش در دانشگاه تهران ریاست بخش دانشجویان خارجی دانشکده‌ی ادبیات را نیز برعهده داشت. هم‌چنین از سال 1370 به عضویت پیوسته‌ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی درآمد و از سال 1373 معاونت علمی و پژوهشی فرهنگستان را نیز برعهده داشت.
  سرانجام، در شامگاه 24 دی 1375 وجود ارزنده‌اش نابه‌هنگام خاموش شد، در حالی که گام‌های نخستین را به سوی شصتمین سال زندگیش برداشته بود.

  کارنامه ی علمی

  الف. کتاب‌ها

  1. واژه‌نامه‌ی کتاب پهلوی مینوی خرد، 1348
  2. ترجمه‌ی کتاب پهلوی مینوی خرد، 1354
  3. ترجمه و تحقیق جلد اول کتاب نمونه‌های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه‌ای ایرانیان( نوشته‌ی کریستین سن)، با هم‌کاری ژاله آموزگار، 1364
  4. ترجمه و تحقیق جلد دوم کتاب نمونه‌های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه‌ای ایرانیان( نوشته‌ی کریستین سن)، با هم‌کاری ژاله آموزگار، 1368
  5. ترجمه‌ی کتاب شناخت اساتیر ایران(نوشته‌ی هینلز)، با هم‌کاری ژاله آموزگار، 1368
  6. استوره‌‌ی زندگی زردشت، با هم‌کاری ژاله آموزگار، 1370
  7. زبان پهلوی: ادبیات و دستور آن، با هم‌کاری ژاله آموزگار، 1373
  8. ترجمه و تحقیق کتاب پهلوی گزیده‌های زادسپرم به فرانسه با هم‌کاری فیلیپ ژینیو، 1993
  9. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام( پس از درگذشتش به کوشش ژاله آموزگار انتشار یافت)، 1376
  10. یادنامه‌ی دومناش، گردآوری با هم‌کاری فیلیپ ژینیو، 1974
  11. یکی قطره باران، جشن‌نامه‌ی استاد زریاب خویی، 1370 

  ب. مقاله‌ها

  از احمد تفضلی تاکنون پنجاه و سه مقاله به زبان فارسی در دانشنامه‌ی ایران و اسلام، دایره المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه‌ی جهان اسلام و در نشریات معتبر علمی و جشن‌نامه‌ها و یادنامه‌های دانشمندان منتشر شده است. هم‌چنین از وی هشتاد و سه مقاله به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی در نشریات معتبر خارجی هم‌چون مجله‌ی آسیایی، مجموعه‌ی شرق‌شناسی، مطالعات ایرانی، مطالعات ایرانی، دانشنامه‌ی ایرانیکا و در مجموعه‌ها و یادنامه‌های ایران‌شناسان بزرگ به چاپ رسیده است. از وی پانزده نقد کتاب به زبان فارسی، دو نقد کتاب به زبان انگلیسی در BSOAS در 1973 و 1974 و یک نقد به زبان فرانسه در مجله‌ی مطالعات ایرانی در 1992 به چاپ رسیده است.
  پ. همایش‌های علمی
  دکتر احمد تفضلی عضو چند مجمع علمی داخلی و خارجی بود و در دوران خدمات علمی و دانشگاهی خود علاوه بر شرکت در کنگره‌ها و نشست‌های ایران‌شناسی، چندبار نیز به دعوت دانشگاه‌های معتبر خارجی برای سخنرانی و هم ‌ چنین تدریس به کشورهای دیگر دعوت شد:
  در تابستان 1363 و 1364 به دعوت دانشگاه کپنهاک به دانمارک، در پاییز 1367 به دعوت دانشگاه توکیو به ژاپن، در اسفند 1370 و فروردین 1371 به دعوت مدرسه‌ی مطالعات عالی دانشگاه سوربون پاریس به فرانسه، در تابستان 1371 به دعوت دانشگاه پکن به چین، در تابستان 1373 به دعوت دانشگاه سن پترزبورگ به روسیه و در اسفند 1374 و فروردین 1375 به دعوت دانشگاه هاروارد به امریکا. 

  ت. جایزه‌ها

  به آثار و فعالیت‌های علمی استاد تفضلی جایزه و تقدیرنامه‌هایی اهدا شده که عبارتند از:
  1. مدال درجه اول فرهنگ، 1335
  2. جایزه‌ی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برای ترجمه و تحقیق کتاب نمونه‌های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه‌ای ایرانیان، 1370
  3. جایزه‌ی کتاب برگزیده دانشگاه‌های کشور برای همان کتاب، 1370
  4. جایزه‌ی گیرشمن از فرهنگستان کتیبه‌ها و ادبیات فرانسه(یکی از پنج فرهنگستان تشکیل دهنده‌ی انستیتوی فرانسه)، اسفند 1372/ مارس 1994(این نخستین‌بار بود که این فرهنگستان از دانشمندی ایرانی قدردانی کرد)
  5. جایزه‌ی کتاب سال بین المللی جمهوری اسلامی ایران برای ترجمه‌ی گزیده‌های زادسپرم به زبان فرانسه، 1374
  6. اهدای دکتری افتخاری ایران‌شناسی دانشگاه دولتی سن پترزبورگ، شهریور1375 (او نخستین استاد از کشورهای شرقی بود که موفق به دریافت این درجه‌ی علمی شد)
  7. جایزه‌ی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برای تالیف کتاب تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، به کوشش ژاله آموزگار، 1377


ژاله آموزگار

صبوری کن سايه ی پا در گريزِ پسين،
خورشيد
برای بازآمدن است که می رود...
به یقین سپيده دم سرخواهد زد و
خورشيد باز خواهد گشت
و واژه های ممنوع نيز وزيدن خواهند گرفت...

 

گروه امرداد

تارنما تالارها امردادنامه

تالارها

فایلخانه گاهشمار اساسنامه امرداد جستجو

گوناگون

یاری امرداد اسناد خلیج فارس

تارنماهای همسو

خبرگزاری میراث فرهنگی تاریخ فا هفته نامه امرداد