نویسنده جستار: غلط دیکته‏ای که تازه به بازار آمده!  (بازدیدها: 697 بار)

0 هموند و 1 میهمان درحال خواندن جستار.

yazdan_s

  • کوشاترین های امرداد
  • *
  • نوشتار: 7,037
  • امتیاز: 903
  • جنسیت : آقا
    • یزدان صفایی
نگارش : بهزاد فرهانیه     

چکیده: در نوشتن زبان محاوره‏ای، افزودن «ه» و «ـه» به انتهای یک واژه به جای «است / هست» می‏باشد و  استفاده به جای حرکت زیر (ــِـ / کسره) اشتباهی‏ست که متاسفانه در حال همه‏گیر شدن است.


حدود سه-چهار ماهی‏ست که غلط دیکته‏ای فاحش در نوشته‏های فارسی که به صورت زبان محاوره‏ای نوشته می‏شوند همه‏گیر شده‏است. این اشتباه نگارشی که معلوم نیست از کجا وارد روش نگارش نسل جدیدمان شده‏است، بیشتر در تارنگارهای شخصی، نامه‏های خصوصی و زیرنویس‏های فیلم و سریال خودنمایی می‏کند، به‏طوری که گاه، خواندن جمله را دشوارتر کرده و حتی معنی واژگان را تغییر می‏دهد.

این لغزش نگارشی استفاده‏ی بی جا از «ه» و «ـه» به جای حرکت زیر «ــِـ» یا کسره است. برای مثال «این کتابه منه» که غلط است و باید به شکل «این کتابِ منه» نوشته شود. (از جمله‏ی غلط این معنی استنباط می‏شود که «این کتابه (که کتاب بی‏اهمیت است) یا این کتابه (اشاره به یک کتاب خاص) من هستم»)

می‏دانیم که «ه» و «ـه» در زبان محاوره ای بدل از «هست» یا «است» به‏کار می‏روند، که بنا به حرف آخر واژه‏ی انتهای جمله، تغییر می‏کنند. به مثال‏های زیر بنگرید:

«این شهر خیلی آباده» = «این شهر خیلی آباد است».
«امروز هوا گرمه» = «امروز هوا گرم است».

حال اگر واژه‏ای به حرف «الف»، «و» و «ـه» پایان پذیرد، در زبان فارسی دو روش برای افزودن «ـه» داریم: یک – چه در زبان محاوره‏ای چه در نوشتاری، از واژه‏ی «است / ست» استفاده می‏کنیم. دو - در زبان محاوره‏ای پیش از «ـه»، «ئـ» می‏آوریم و به صورت «ئه» می‏نویسیم. نمونه های زیر را ببینید:

«این نقاشی ِپانته‏آست»(محاوره‏ای و نوشتاری)
یا «این نقاشی پانته‏آئه»(محاوره‏ای)

«این حالت تو به خاطر گرماست»(محاوره‏ای و نوشتاری)
«این حالت تو به خاطر گرمائه»(محاوره ای)

«این درخت هلوست»
«این درخت هلوئه»

«پدرم خانه‏ست» یا «پدرم خونه ست»(محواره‏ای و نوشتاری)
«پدرم خونئه»(محاوره‏ای)

«این باد پنکه‏ست»(محاوره‏ای و نوشتاری)
«این باد پنکئه»(محاوره‏ای)

همانطور که دیدید «ـه»ی خود واژه در حالتی که «ئـ» به انتهای آن می‏افزاییم، حذف می‏شود.

کاربرد برای راحتی گفتار:
جایگزینی به عنوان حرف آخر فعل سوم شخص
در این کاربرد برای راحتی در گفتار، حرف «د» در پایان فعل سوم شخص به «ه» و «ـه» تبدیل می‏شود. مانند:

«این غذا رو دوست داره»
«باید بهش عادت کنه»

کاربرد «ه» و «ـه» برای تصغیر

گاهی افزودن «ه» و «ـه» به یک نام در زبان محاوره‏ای کاربرد «ک» در فارسی را دارد و برای کوچک کردن (بی اهمیت جلوه دادن) به کار می‏رود. (از آنجایی که این «ک» را «کاف تصغیر» می‏نامند شاید بتوان «ه» و «هـ» را در کاربردی این چنینی «ها» تصغیر نام نهاد.) مثال زیر را ببینید:

این مرده کیه؟ (محاوره ای) = این مردک کیست؟ (نوشتاری)

کاربرد برای اشاره به موردی خاص
تنها در زبان محاوره‏ای برای اشاره به موردی خاصی «ه» و «هـ» را به پایان نام می‏افزایند. مانند:

این دفتره (اشاره) با اون دفتره (اشاره) فرق داره (جایگزینی).
این خونهه (اشاره) از اون خونهه (اشاره) بزرگ‏تره (هست).
اون ماهیه (مورد اشاره) بزرگ تره (هست).

 
شما دسترسی دیدن پیوندها راندارید. نام نویسی یا درونشد

 

گروه امرداد

تارنما تالارها امردادنامه

تالارها

فایلخانه گاهشمار اساسنامه امرداد جستجو

گوناگون

یاری امرداد اسناد خلیج فارس

تارنماهای همسو

خبرگزاری میراث فرهنگی تاریخ فا هفته نامه امرداد